W trakcie postępowania upadłościowego musi dojść do spieniężenia majątku upadłego. Dotyczy to również należących do upadłego nieruchomości takich jak mieszkania własnościowe i domy jednorodzinne. Na szczęście zapisy ustawy prawo upadłościowe i naprawcze chronią taką osobę przed bezdomnością.

Nieruchomości wchodzące w skład masy upadłościowej sprzedaje syndyk w toku przetargu.

Jeżeli w skład majątku upadłego konsumenta wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym on zamieszkuje, a konieczne jest zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych oraz „osób pozostających na jego utrzymaniu”, z sumy uzyskanej ze  sprzedaży rzeczonych nieruchomości przekazuje się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy.

Dotyczy to jedynie nieruchomości „zamieszkiwanych” przez upadłego konsumenta, a nie wszelkich nieruchomości należących do jego majątku. Przez „zamieszkiwanie” należy natomiast rozumieć stan faktyczny, tj. rzeczywiste i stałe przebywanie w danym lokalu lub domu. Bez znaczenia jest fakt posiadania meldunku, czy też jego brak.

Kwotę wydzielaną upadłemu z ceny sprzedaży zamieszkiwanej przezeń nieruchomości określa sędzia-komisarz na wniosek samego upadłego biorąc pod uwagę:

  1. potrzeby mieszkaniowe upadłego, w tym liczbę osób pozostających na jego utrzymaniu,
  2. zdolności zarobkowe upadłego,
  3. sumę uzyskaną ze sprzedaży lokalu mieszkaniowego albo domu jednorodzinnego,
  4. opinie syndyka, przy czym nie jest ona wiążąca.

O tym czy dana osoba „pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym” decydują więzi ekonomiczne, a nie fakt zawarcia związku małżeńskiego, czy też stosunek pokrewieństwa. Do kręgu osób „pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym” można zaliczyć zatem osoby pozostające w stałym pożyciu oraz ich dzieci, które nie musza być spokrewnione z upadłym konsumentem.

Na postanowienie sędziego-komisarza określające rzeczoną kwotę przysługuje zażalenie. Zażalenie to rozpoznawane jest przez sąd rejonowy – upadłościowy w składzie trzech sędziów. Jego rozstrzygnięcie jest ostateczne.